Rhetorical question trong tiếng Anh là câu hỏi tu từ thường được sử dụng trong các cuộc hội thoại và văn bản. Có thể nói câu hỏi tu từ là một công cụ giúp tăng cường sức mạnh biểu cảm và thuyết phục cực kỳ hiệu quả. Tuy nhiên không phải người học tiếng Anh nào cũng hiểu ý nghĩa, cách sử dụng của rhetorical question. Cho nên trong bài viết hôm nay trên Học tiếng Anh giỏi, chúng tôi tổng hợp và chia sẻ những thông tin liên quan đến đặc điểm ngữ pháp quan trọng này.
Rhetorical question trong tiếng Anh là gì?
Rhetorical question có nghĩa là câu hỏi tu từ hay biện pháp tu từ trong tiếng Anh là erotesis. Thuật ngữ erotesis nghĩa là ám chỉ sự phủ nhận hãy đồng ý. Cho nên câu hỏi tu từ không phải là loại câu hỏi yêu cầu câu trả lời cụ thể.
Câu hỏi tu từ là câu hỏi sử dụng những ngôn ngữ tượng hình mạnh mẽ khi người biết hoặc người nói muốn truyền đạt quan điểm theo một cách khác ngoài việc Nêu trực tiếp điều gì đó. Mục đích sử dụng của câu hỏi tu từ là để thu hút sự chú ý, nhấn mạnh một quan điểm hoặc kích thích suy nghĩ của người nghe hoặc người đọc.
Rhetorical question còn được sử dụng trong những bài văn mang phong cách thuyết phục, diễn thuyết, văn học … Nhằm thể hiện cảm xúc và quan điểm, tạo hiệu ứng kịch tính, truyền đạt quan điểm, chế giễu …
Ví dụ: What do you think you are, a fish? You couldn’t stay in the pool all day. (Con nghĩ mình là cái gì, một con cá hả? Con không thể ở dưới hồ suốt cả ngày đâu.)
Đặc điểm riêng biệt của dạng câu hỏi tu từ trong tiếng Anh
Câu hỏi tu từ có cấu trúc sử dụng giống như câu hỏi bình thường trong tiếng Anh là Wh question + trợ động từ + S + V? Tuy nhiên câu hỏi tu từ lại mang những đặc điểm riêng biệt mà người học tiếng Anh cần phải chú ý là:
- Với mục đích là làm nổi bật ý tưởng hoặc thể hiện cảm xúc nên câu hỏi tu từ không cần trả lời để thu thập thông tin như bình thường.
- Người nghe ngầm hiểu câu trả lời từ ngữ cảnh giao tiếp.
- Thể hiện nhiều ý nghĩa như sự khẳng định, phủ định, sự mỉa mai, chế giễu …
- Kết thúc bằng dấu chấm hỏi nhưng mang tính chất biểu cảm.
Phân loại rhetorical question
Có 3 dạng câu hỏi tu từ được sử dụng phổ biến trong giao tiếp tiếng Anh. Mỗi dạng câu hỏi tu từ được sử dụng trong một từ ngữ cảnh giao tiếp cụ thể với ý nghĩa và ngữ điệu khác nhau.
- Anthypophora (câu hỏi tu từ phản hồi trực tiếp): người đặt ra câu hỏi trả lời ngay nhằm nhấn mạnh thông tin.
Ví dụ: Why don’t we go shopping regularly? Because it helps us save money. (Tại sao chúng ta không đi mua sắm thường xuyên. Bởi vì nó giúp chúng ta tiết kiệm tiền bạc.)
- Erotesis (câu hỏi tu từ thể hiện quan điểm): thể hiện quan điểm mạnh mẽ.
Ví dụ: Is it time for leaving? (Có phải là lúc phải rời đi rồi không?)
- Epiplexis (câu hỏi tu từ khiển trách): Được sử dụng để buộc tội chỉ thích hoặc thể hiện sự không đồng ý.
Ví dụ: How many times do I have to tell you to be gentle? (Mẹ đã nói với con phải dịu dàng bao nhiêu lần rồi?)
Chức năng của câu hỏi tu từ
Câu hỏi tu từ trong văn học tiếng Anh được sử dụng theo phong cách thuyết phục vì chúng trực tiếp kêu gọi sự đồng tình của người đọc và thảo luận những sự kiện nổi bật.
Những chức năng của một câu hỏi tu từ (rhetorical question) trong văn học và trong giao tiếp hàng ngày là:
- Gây nghi ngờ.
- Thách thức người nghe hoặc người đọc.
- Nhấn mạnh một ý tưởng.
- Chứng minh câu hỏi hiển nhiên hoặc không chính xác.
- Khiến người nghe suy nghĩ về một chủ đề nhất định.
- Thu hút sự chú ý và nhấn mạnh vào các điểm cụ thể.
- Giới thiệu các chủ đề và ý tưởng.
- Thu hút độc giả.
Cách sử dụng câu hỏi tu từ (rhetorical question) trong tiếng Anh
Có rất nhiều ví dụ về câu hỏi từ từ được sử dụng trong văn học, lịch sử và giao tiếp hàng ngày. Mỗi trường hợp sử dụng câu hỏi tu tập đều thể hiện những quan điểm và mục đích khác nhau.
Trong diễn thuyết người ta sử dụng câu hỏi tu từ để thu hút sự chú ý của khán giả và nhấn mạnh luận điểm chính.
Ví dụ: How can we ignore the plight of cancer children? (Làm sao chúng ta có thể bỏ qua những hoàn cảnh khó khăn của các trẻ em bị ung thư?)
Trong văn học câu hỏi tu từ thường được sử dụng phổ biến để tăng sức biểu cảm và chiều sâu của các tác phẩm.
Ví dụ: Hamlet nói rằng “To be, or not to be?” (Tồn tại hay không tồn tại?)
Trong giao tiếp hàng ngày người Anh vẫn sử dụng câu hỏi tu từ để nhấn mạnh những điều hiển nhiên.
Ví dụ: Who doesn’t want to be happy? (Ai mà không muốn hạnh phúc?)
Cách dễ nhất để viết một câu hỏi tu từ là hình thành một câu hỏi ngay sau một câu phát biểu để có nghĩa ngược lại với những gì bạn đã nói. Đó là câu hỏi đuôi tu từ (rhetorical question tag) khuyến khích người đọc hoặc người nghe đồng ý với câu phát biểu trước câu hỏi.
Ví dụ: The party was funny, wasn’t it? (Buổi tiệc vui, phải không?)
Ví dụ minh họa về câu hỏi tu từ (rhetorical question) trong giao tiếp
Khi một câu hỏi hợp lệ trở nên phổ biến, câu hỏi tu từ có mục đích tương tự như một thành ngữ những câu hỏi này thường là để đáp lại người khác đặt câu hỏi hoặc làm gì đó hiển nhiên hay khó hiểu.
Câu hỏi thông thường: Is the Pope Catholic? (Giáo hoàng có phải là người Công giáo hay không?)
Câu trả lời: Yes, he is the head of the Catholic Church. (Vâng, ông ấy là người đứng đầu Giáo hội Công giáo.)
Rhetorical question: Is the Pope Catholic? (Giáo hoàng có phải là người Công giáo hay không?) → Mọi người thường không trả lời một câu hỏi mà họ cảm thấy nó quá hiển nhiên vì rõ ràng rằng Đức Giáo Hoàng là người Công giáo.
Trong giao tiếp hàng ngày
Người học tiếng Anh cần tham khảo một số câu hỏi từ từ thường được sử dụng trong giao tiếp hàng ngày. Để hiểu được ngầm ý của người nói hoặc người người đọc.
- What do you think you are, an airplane? you can’t fly, get off the roof! (Anh nghĩ mình là một chiếc máy bay sao? Anh không thể bay, hãy ra khỏi mái nhà đi.)
- Why do we need to learn history? Because it helps us avoid past mistakes. (Vì sao chúng ta phải học lịch sử. Bởi vì nó giúp chúng ta tránh những chúng ta làm trong quá khứ.)
- Isn’t it time for a change? (Đã đến lúc thay đổi chưa?)
- How many times do I have to tell you to be on time? (Tôi nhắc bạn bao nhiêu lần nữa phải đúng giờ?)
- How can we ignore the plight of the homeless? (Làm sao chúng ta có thể bỏ qua hoàn cảnh khốn khổ của những người vô gia cư?)
- Is the sky blue? (Bầu trời có màu xanh không?)
- Can birds fly? (Chim có bay được không?)
- What is not to like? (Thế nào là không thích?)
- Have you lost your mind? (Bạn có bị mất trí nhớ không?)
- How many times do I have to tell you? (Tôi phải nói với bạn bao nhiêu lần đây?)
- Are you blind? (Bạn bị mù hả?)
Một số câu hỏi tu từ dành cho trẻ em
Who cares? (Ai quan tâm chứ?)
Who wouldn’t want to be a millionaire? (Ai không muốn trở thành triệu phú?)
Do we really want our planet to survive? (Chúng ta có thực sự muốn hành tinh của mình tồn tại không?)
Is this supposed to be some kind of joke? (Đây có phải là một trò đùa hay không?)
Are you serious? (Bạn có nghiêm túc không?)
Do you just think money grows on trees? (Bạn nghĩ tiền mọc trên cây thôi sao?)
Wouldn’t you feel happier if you could wear what you wanted to school? (Bạn không cảm thấy hạnh phúc hơn nếu bạn có thể mặc những gì bạn muốn để đến trường sao?)
Trong văn học
Các nhà văn thường sử dụng câu hỏi tu từ trong các tác phẩm văn học của mình để gợi lên sự phản ánh và suy nghĩ sâu sắc hơn.
“Shall I compare thee to a summers’ day?” – William Shakespeare
Tôi có nên so sánh em với những ngày hè hay không?
“O Wind. If winter comes, can spring be far behind?” – Percy Bysshe Shelley
Hỡi gió. Nếu mùa đông đến liệu mùa xuân có thể còn xa hay không?
“Will no one tell me what she sings?” – William Wordsworth
Sẽ không có ai nói cho tôi biết cô ấy hát gì sao?
“Is it not crystal clear, then, comrades, that all the evils of this life of ours spring from the tyranny of human beings? – George Orwell, ‘Animal Farm’
Vậy thì, các đồng chí chẳng phải rõ ràng như pha lê rằng tất cả những điều xấu xa trong cuộc sống đều phát xuất từ sự chuyên chế của con người sao?
“How many roads must a man walk down, before you call him a man?” – Bob Dylan, ‘Blowin’ in the Wind’
Một người cần phải trải qua những gì trước khi người khác gọi anh ta là một người đàn ông thực sự?
Như vậy, rhetorical question trong tiếng Anh là câu hỏi tu từ được sử dụng với nhiều mục đích trong văn nói và văn viết. Để hiểu hơn những khía cạnh trong giao tiếp hàng ngày của người bản xứ thì người học tiếng Anh có thể theo dõi những bài viết trong chuyên mục Tiếng Anh giao tiếp trên hoctienganhgioi.com hàng ngày nhé.
