Rút gọn mệnh đề trạng ngữ (Reduced Adverbial Clauses) là một kỹ thuật ngữ pháp giúp câu văn trở nên ngắn gọn, súc tích và mạch lạc hơn, đặc biệt trong văn viết và giao tiếp trang trọng. Người học tiếng Anh chưa nắm vững những quy tắc rút gọn mệnh đề trạng ngữ, hãy theo dõi bài viết hôm nay trên Học tiếng Anh giỏi nhé.
Mệnh đề trạng ngữ là gì?
Mệnh đề trạng ngữ (Adverbial Clause) là mệnh đề phụ bắt đầu bằng một liên từ phụ thuộc (ví dụ: when, while, because, although, if, …). Mệnh đề trạng ngữ là mệnh đề phụ bổ nghĩa cho động từ chính trong mệnh đề chính.
Chúng ta sử dụng mệnh đề trạng ngữ khi muốn diễn tả thời gian, lý do, điều kiện, nhượng bộ, cách thức… thường bắt đầu bằng: when, while, before, after, because, although, if, since, as…
Ví dụ:
Because she was tired, she went to bed early. (Bởi vì bà ấy mệt nên bà ấy đi ngủ sớm.)
While he was walking, he saw an old friend. (Trong khi ông ấy đi bộ, ông ta đã gặp người bạn cũ.)
Khi nào có thể rút gọn mệnh đề trạng ngữ?
Không phải tất cả mệnh đề nào cũng có thể rút gọn nên người học tiếng Anh cần xem xét các điều kiện để rút gọn mệnh đề trạng ngữ:
Cùng chủ ngữ: Chủ ngữ của mệnh đề trạng ngữ phải giống chủ ngữ của mệnh đề chính. Nếu không, việc rút gọn có thể gây lỗi “dangling modifier” (phụ ngữ treo), làm câu văn tối nghĩa hoặc sai ngữ pháp.
Loại mệnh đề trạng ngữ: Không phải tất cả các mệnh đề trạng ngữ đều có thể rút gọn. Các loại phổ biến có thể rút gọn bao gồm:
- Mệnh đề trạng ngữ chỉ thời gian.
- Mệnh đề trạng ngữ chỉ nguyên nhân.
- Mệnh đề trạng ngữ chỉ sự tương phản/nhượng bộ.
- Mệnh đề trạng ngữ chỉ điều kiện (một số trường hợp).
Cách rút gọn mệnh đề trạng ngữ theo từng loại
Khi muốn rút gọn mệnh đề trạng ngữ, bạn cần xem xét các điều kiện và phân loại mệnh đề. Sau đó áp dụng các quy tắc như sau:
Rút gọn với V-ing (dạng chủ động)
Khi hành động trong mệnh đề trạng ngữ diễn ra đồng thời hoặc ngay trước hành động trong mệnh đề chính, và mang nghĩa chủ động.
Quy tắc: Lược bỏ liên từ phụ thuộc (nếu nghĩa vẫn rõ ràng) và chủ ngữ của mệnh đề trạng ngữ, chuyển động từ chính sang dạng V-ing.
Ví dụ:
When I walked into the room, I saw him.
→ Walking into the room, I saw him. (Khi bước vào phòng, tôi đã thấy anh ấy.)
Ví dụ: While he was waiting for the bus, he read a book.
→ While waiting for the bus, he read a book. (Trong khi chờ xe buýt, anh ấy đọc sách.) (Lưu ý: “While” thường được giữ lại để duy trì ý nghĩa “trong khi”.)
Rút gọn với having + V3 (hành động xảy ra trước)
Áp dụng khi hành động trong mệnh đề trạng ngữ xảy ra trước hẳn hành động trong mệnh đề chính.
Quy tắc: Lược bỏ liên từ phụ thuộc (nếu nghĩa vẫn rõ ràng) và chủ ngữ, chuyển động từ sang dạng having + V3/ed.
Ví dụ:
After he had finished his homework, he went out to play.
→ After having finished his homework, he went out to play. (Sau khi đã hoàn thành bài tập, anh ấy đi chơi.)
Because they had lost all their money, they couldn’t buy food.
→ Having lost all their money, they couldn’t buy food. (Vì đã mất hết tiền, họ không thể mua thức ăn.)
Rút gọn với V3 / V-ed (dạng bị động)
Áp dụng khi hành động trong mệnh đề trạng ngữ mang nghĩa bị động.
Quy tắc: Lược bỏ liên từ phụ thuộc (nếu nghĩa vẫn rõ ràng), chủ ngữ và động từ “to be” của mệnh đề trạng ngữ, chỉ giữ lại V3/ed.
Ví dụ:
Although he was invited to the party, he chose not to go.
→ Although invited to the party, he chose not to go. (Mặc dù được mời đến bữa tiệc, anh ấy đã chọn không đi.) (Lưu ý: “Although” thường được giữ lại để duy trì ý nghĩa “mặc dù”.)
Because she was recognized by the police, the thief ran away.
→ Recognized by the police, the thief ran away. (Bị cảnh sát nhận diện, tên trộm bỏ chạy.)
Rút gọn mệnh đề điều kiện (If…)
Ví dụ: If you study hard, you will pass.
→ Studying hard, you will pass.
Ví dụ: If given more time, he would finish the project.
→ Given more time, he would finish the project.
Rút gọn với tính từ hoặc cụm danh từ
Áp dụng khi thường dùng với các liên từ chỉ nguyên nhân (because, as, since) hoặc nhượng bộ (although, though, even though).
Quy tắc: Nếu mệnh đề trạng ngữ có dạng S + be + Adjective/Noun Phrase, có thể lược bỏ S + be và giữ lại tính từ/cụm danh từ.
Ví dụ:
Because he was tired, he went to bed early.
→ Being tired, he went to bed early. (Mệt mỏi, anh ấy đi ngủ sớm.)
→ Tired, he went to bed early. (Mệt mỏi, anh ấy đi ngủ sớm.) (Thường dùng tính từ trực tiếp)
Xem thêm: 5 Mệnh đề quan hệ nâng cao trong tiếng Anh: Rút gọn, giới từ & ví dụ dễ hiểu
Lưu ý khi rút gọn mệnh đề trạng ngữ ở dạng bị động hay chủ động
- Không rút gọn nếu 2 mệnh đề có chủ ngữ khác nhau
- Không dùng rút gọn cho mệnh đề phủ định (nếu không rõ cách viết)
- Tránh rút gọn gây mơ hồ về nghĩa
- Một số liên từ (như although, while, before, after) thường được giữ lại sau khi rút gọn để giữ rõ nghĩa của mối quan hệ thời gian hoặc tương phản.
- Luôn dùng dấu phẩy để ngăn cách mệnh đề trạng ngữ rút gọn với mệnh đề chính khi nó đứng ở đầu câu.
- Đảm bảo chủ ngữ của mệnh đề chính và mệnh đề trạng ngữ là một để tránh lỗi ngữ pháp.
Bài tập luyện tập các cách rút gọn mệnh đề trạng ngữ
Rút gọn mệnh đề trạng ngữ trong các câu sau đây (nếu có thể), hoặc chọn đáp án rút gọn đúng và viết lại các câu tiếng Anh theo tiêu chuẩn ngữ pháp tiếng Anh.
Bài tập 1: Rút gọn thành V-ing hoặc V3/ed
Câu 1: Because she completed her task, she received a bonus.
→ ___________________________________, she received a bonus.
Câu 2: When he was doing his homework, he listened to music.
→ ___________________________________, he listened to music.
Câu 3: Although she was criticized by her colleagues, she continued to work hard.
→ ___________________________________, she continued to work hard.
Câu 4: After he had written the report, he submitted it to his manager.
→ ___________________________________, he submitted it to his manager.
Câu 5: As the project was approved, the team began working immediately.
→ ___________________________________, the team began working immediately.
Bài tập 2: Chọn đáp án rút gọn đúng
____________ a perfect score on the exam, she was given a scholarship.
- a) Achieving b) Achieved c) To achieve d) Having achieved
____________ of the sudden changes, the team was quite confused.
- a) Being informed b) Having been informed c) Informed d) All of the above
____________ tired, he decided to go home early.
- a) He was b) Because he was c) Being d) To be
____________ for weeks, the negotiations finally reached a breakthrough.
- a) Continued b) Having continued c) Continuing d) When continuing
Bài tập 3: Viết lại câu sau bằng cách rút gọn mệnh đề trạng ngữ
Câu 1: After he finished his meal, he paid the bill.
Câu 2: Because she didn’t know the answer, she kept silent.
Câu 3: While I was walking in the park, I met my old teacher.
Câu 4: If you are trained well, you will work more effectively.
Câu 5: When the work was done, they went home.
Câu 6: Although she was a kind person, she rarely showed it.
Câu 7: Because she felt tired, she decided to take a nap.
Câu 8: When it was repaired, the car ran smoothly.
Câu 9: If I were to win the lottery, I would buy a big house.
Câu 10: If she had studied harder, she would have passed the exam.
Đáp án & giải thích
- Bài tập 1: Rút gọn thành V-ing hoặc V3/ed
Câu 1: Because she completed her task, she received a bonus.
→ Completing her task, she received a bonus.
Giải thích: Chủ động, hành động xảy ra trước/đồng thời. Bỏ “Because” và chủ ngữ, chuyển “completed” thành “completing”.
Câu 2: When he was doing his homework, he listened to music.
→ Doing his homework, he listened to music. (Hoặc: When doing his homework…)
Giải thích: Chủ động, hành động đang diễn ra. Bỏ “When he was”, giữ lại V-ing.
Câu 3: Although she was criticized by her colleagues, she continued to work hard.
→ Although criticized by her colleagues, she continued to work hard.
Giải thích: Bị động, giữ lại “Although”, bỏ “she was”, giữ lại V3/ed.
Câu 4: After he had written the report, he submitted it to his manager.
→ After having written the report, he submitted it to his manager. (Hoặc: Having written the report…)
Giải thích: Chủ động, hành động xảy ra trước hẳn. Giữ lại “After” hoặc bỏ, dùng “having + V3”.
Câu 5: As the project was approved, the team began working immediately.
→ Approved, the team began working immediately. (Hoặc: Being approved,…)
Giải thích: Bị động. Bỏ “As the project was”, giữ lại V3/ed.
- Bài tập 2: Chọn đáp án rút gọn đúng
Câu 1: a) Achieving a perfect score on the exam, she was given a scholarship.
Giải thích: “Achieving” mang nghĩa chủ động, hành động này diễn ra và là nguyên nhân dẫn đến việc cô ấy được học bổng.
Câu 2: d) All of the above
Giải thích:
Being informed (Rút gọn từ “Because she was informed…”) – Giữ lại “being”.
Having been informed (Rút gọn từ “After she had been informed…”) – Nhấn mạnh hành động xảy ra trước.
Informed (Rút gọn từ “Because she was informed…”) – Dạng bị động đơn giản nhất.
Câu 3: c) Being tired, he decided to go home early. (Hoặc Tired, he decided to go home early.)
Giải thích: Rút gọn từ “Because he was tired”. “Being” là dạng rút gọn của “be” khi theo sau là tính từ/danh từ. “Tired” cũng là một dạng rút gọn hợp lệ.
Câu 4: b) Having continued for weeks, the negotiations finally reached a breakthrough.
Giải thích: Hành động “continued” (tiếp tục) xảy ra trong một khoảng thời gian dài và kết thúc trước khi “reached a breakthrough”. Dùng “having + V3” để nhấn mạnh thứ tự thời gian.
- Bài tập 3: Viết lại các câu ở dạng mệnh đề trạng ngữ rút gọn
Câu 1: After finishing his meal, he paid the bill.
Câu 2: Not knowing the answer, she kept silent.
Câu 3: While walking in the park, I met my old teacher.
Câu 4: If trained well, you will work more effectively.
Câu 5: After the work done, they went home.
Câu 6: Although a kind person, she rarely showed it.
Câu 7: Feeling tired, she decided to take a nap.
Câu 8: Repaired, the car ran smoothly.
Câu 9: Were I to win the lottery, I would buy a big house.
Câu 10: Had she studied harder, she would have passed the exam.
Như vậy, rút gọn mệnh đề trạng ngữ là một kỹ năng quan trọng giúp bạn tạo ra những câu văn lưu loát và tự nhiên hơn. Việc sử dụng rút gọn mệnh đề giúp bạn viết tiếng Anh ngắn gọn, tự nhiên và chuyên nghiệp, rất phù hợp trong viết luận học thuật hoặc email công việc. Hãy tiếp tục luyện tập để thành thạo sau khi theo dõi nội dung của chúng tôi hôm nay nhé.
